zaterdag 24 mei 2008
zondag 13 januari 2008
zondag 30 december 2007
De Stad
Johan Tielens zijn leraar, schilderde ook een aantal straten van Rotterdam, maar die waren veel strakker en geometrischer, hier past Dirk het perspectief toe. Vermoedelijk gemaakt omstreeks 1960. Een herinnering aan een stadstraat met veel verkeer in de avond. Mensen spoeden zich voort in de regen. Waar licht brandt is weerspiegeling. Auto’s kunnen elkaar nauwelijks passeren, er is weinig ruimte voor trottoirs. Betekenisvol zijn de auto’s overdreven versmald weergegeven. De lucht is donker met een zwak schijnsel op de dakranden. Dirk heeft dit beeld zeer bewust zo gemaakt. Hij rekent af met zijn jeugd in de stad. Het roept door zijn sfeer op, om lekker binnen te zitten bij de kachel.
Regenachtig straatje in Rotterdam bij avond, olieverf, ca. 40 x 30, ca. 1959, r.o. D.Mooij, bezit O.Mooij
"Als Rotterdammer was hij betrokken bij het leven in de haven, louche cafés in Katendrecht leverden vertier op in die tijd. In onderstaande fantasie zit een dreiging door de overdreven grote figuur tegen over de frêle prostitué, alles is in het duister geplaatst", aldus Henk. Opvallend is ook het theaterachtige schema en de verdeling in een linker- en een rechterhelft, gebruikelijk bij de symbolistische schilders".
Kroeg in Katendrecht, olieverf, 31 x 40, ca. 1959, ongesigneerd, bezit H.Mooij
Zijn zoon was in Delfshaven in 1954 een galerie begonnen, waar vele bekende en onbekende meest Rotterdamse tekenaars hebben geëxposeerd, zoals bijvoorbeeld Otto Dicke en Lou ten Bosch. Dus geen abstracten als Karel Appel, zoals Olaf Mooij in zijn boek schrijft. Mw Smit eigenaar van het pand Beukelsdijk 26 heeft een keer in het gastenboek en portret van Dirk getekend.
Dirk Mooij getekend door mw Smit in het gastenboek van Kunstatelier de Stroom, balpentekening op papier, 10 x 8, 1954, r.o. ‘Pa Mooij’, bezit H.Mooij
Een paar jaar heeft 'Kunstatelier de Stroom' gedraaid als expositieruimte voor tekenaars en schilders, tot dat Henk zijn eigen werk alleen nog maar wilde laten zien. De expositie ruimte werd een showroom van zijn eigen werk, eerst alleen schilderijen, maar al spoedig alleen nog keramiek en soms een metaalplastiek. Dirk kwam natuurlijk geregeld langs en heeft een keer onderstaand schetsje gemaakt.
Binnenschip aan de kade in oud Delfshaven, potlood, 13,5 x 17, 1960, r.o. oud Delfshaven D.Mooij 1960, in klein schetsboek, bezit H.Mooij
Diederik Mooij & Hendrik Mooij
 |
| Van Dirk Mooij 1900-1960 alle werken |
"Als Rotterdammer was hij betrokken bij het leven in de haven, louche cafés in Katendrecht leverden vertier op in die tijd. In onderstaande fantasie zit een dreiging door de overdreven grote figuur tegen over de frêle prostitué, alles is in het duister geplaatst", aldus Henk. Opvallend is ook het theaterachtige schema en de verdeling in een linker- en een rechterhelft, gebruikelijk bij de symbolistische schilders".
 |
| Van Dirk Mooij 1900-1960 alle werken |
Zijn zoon was in Delfshaven in 1954 een galerie begonnen, waar vele bekende en onbekende meest Rotterdamse tekenaars hebben geëxposeerd, zoals bijvoorbeeld Otto Dicke en Lou ten Bosch. Dus geen abstracten als Karel Appel, zoals Olaf Mooij in zijn boek schrijft. Mw Smit eigenaar van het pand Beukelsdijk 26 heeft een keer in het gastenboek en portret van Dirk getekend.
 |
| Van Dirk Mooij 1900-1960 alle werken |
Dirk Mooij getekend door mw Smit in het gastenboek van Kunstatelier de Stroom, balpentekening op papier, 10 x 8, 1954, r.o. ‘Pa Mooij’, bezit H.Mooij
Een paar jaar heeft 'Kunstatelier de Stroom' gedraaid als expositieruimte voor tekenaars en schilders, tot dat Henk zijn eigen werk alleen nog maar wilde laten zien. De expositie ruimte werd een showroom van zijn eigen werk, eerst alleen schilderijen, maar al spoedig alleen nog keramiek en soms een metaalplastiek. Dirk kwam natuurlijk geregeld langs en heeft een keer onderstaand schetsje gemaakt.
 |
| Van Dirk Mooij 1900-1960 alle werken |
Diederik Mooij & Hendrik Mooij
Christelijke kunst
Vanaf ongeveer 1955 is zijn zoon Henk aan Delfshaven 30 begonnen met het vervaardigen van keramische kunst. Van bloemstekers, tot vrije beelden en wandplastieken in opdracht voor zowel particulieren als bedrijven. Dirk hielp hem bij de inrichting en de rompslomp er om heen. Uiteindelijk heeft hij zelf verscheidene beeldjes bij Henk laten bakken, waarvan hier enkele voorbeelden, uit de collectie die overbleef uit de nagelaten boedel van Jans in 1967.
165 Demon, blauw geglazuurde keramiek, 19 x 9,5 x 10, o. D.Mooij
166 Liggende satan, rood geglazuurde keramiek, 7,5 x 17 x 9, o. D.Mooij
Naast een demon, een liggende vernederde satan. De invloed van de uitbeelding van het scheppingsverhaal, zoals dat door de Christengemeente wordt gedaan is hier te zichtbaar.
169 Gekruisigde Christus, 24 x 15,5, wit en grijs geglazuurde keramiek, o. DM
170 Emausgangers met Christus, blauw geglazuurde keramiek, 24,5 h. op een drie-hoekige sokkel van 16 x 16 x 18, o. DM
De Christus is traditioneler weergegeven en de drie Emausgangers met Christus, zijn uitgebeeld als een lange man in het midden met twee kleinere aan weerszijde ernaast. Het gaat om Cleopas en een andere discipel, die op weg van Jeruzalem naar Emmaus, Jezus voor het eerst ontmoeten, na zijn herrijzenis, maar hem niet herkennen, omdat hij gekleed is als een pelgrim. Ze besluiten hem te vergezelen, hetgeen hier afgebeeld is. Voor de christen met kennis van christelijke iconografie zijn de afgebeelde mannen duidelijk als zodanig te duiden, maar voor de leek niet. Dirk gebruikt de essentie van een verhaal om de vorm ervoor te kiezen. De drie gekruisigden toont ook de buren van Jezus op Golgotha (niet afgebeeld). De beelden zijn veelal in blauw geglazuurd. Dit kan geen betekenis hebben, omdat de demon ook in blauw is en dat is toch geen positief figuur. Blauw is in de antroposofie gekoppeld aan hogere intelligentie. Als de beelden op zich bekeken worden en we vergeten de demon, dan zou het blauw symbool kunnen staan voor de heiligheid van Christus of voor het hele Christendom, net zoals het blauw van het gewaad van de maagd Maria op onderstaand schilderij.
73 Engel verschijnt aan Jozef en Maria, olieverf, 18 x 24, ca. 1959, signatuur, bezit M.Mooij
Hier is de invloed van Johan Tielens het duidelijkst. Tielens heeft een periode verscheidene Christus schilderijen gemaakt, waarbij er een verheven Christus in een ster van licht zich verheft boven een groep toeschouwers. Deze maakte Tielens voor de periode dat Dirk les kreeg van hem. Deze lessen hebben waarschijnlijk in zijn huis plaats gevonden, waar wellicht nog een paar van dergelijke werken te zien waren. In dit geval is het de Engel Gabriel, die de geboorte van Christus aankondigt, die in de bundel van licht is geplaatst. Dirk beeldt links, naast de ezel en de os, ook enkele lugubere monsters af, zoals een geschubde liggende draak, een soort octopus en een slang. Dirk volgt hier gedeeltelijk een in de 16e eeuw gebruikelijke iconografie van de Annunciatie, waarbij een slang, die de nog te overwinnen satan symboliseert, naar de grond wordt gedrukt door Maria, die dan wordt gezien als een soort tweede Eva, die het weer goedmaakt. Immers uiteindelijk zal de aangekondigde geboorte van Jezus uit de maagd Maria, leiden tot de opoffering van Jezus, die de mens zal bevrijden van de erfzonde, die begon met Eva. Hier liggen ze in een hoek. Tussen het huis en het paar en de dieren, staat in het donker ook nog een figuur met een grote kop, die onheilspellend zijn armen naar voren buigt. Henk ziet het zo:
‘Joseph en Maria onderweg om zich met vele anderen te laten inschrijven. In de verte een huis, de herberg, maar het masker ernaast weigert toegang. Maria draagt in zich de nog ongeboren Jezus, te midden van os en ezel, in de stal zal Jezus geboren worden.’
Diederik Mooij
165 Demon, blauw geglazuurde keramiek, 19 x 9,5 x 10, o. D.Mooij
166 Liggende satan, rood geglazuurde keramiek, 7,5 x 17 x 9, o. D.Mooij
Naast een demon, een liggende vernederde satan. De invloed van de uitbeelding van het scheppingsverhaal, zoals dat door de Christengemeente wordt gedaan is hier te zichtbaar.
169 Gekruisigde Christus, 24 x 15,5, wit en grijs geglazuurde keramiek, o. DM
170 Emausgangers met Christus, blauw geglazuurde keramiek, 24,5 h. op een drie-hoekige sokkel van 16 x 16 x 18, o. DM
De Christus is traditioneler weergegeven en de drie Emausgangers met Christus, zijn uitgebeeld als een lange man in het midden met twee kleinere aan weerszijde ernaast. Het gaat om Cleopas en een andere discipel, die op weg van Jeruzalem naar Emmaus, Jezus voor het eerst ontmoeten, na zijn herrijzenis, maar hem niet herkennen, omdat hij gekleed is als een pelgrim. Ze besluiten hem te vergezelen, hetgeen hier afgebeeld is. Voor de christen met kennis van christelijke iconografie zijn de afgebeelde mannen duidelijk als zodanig te duiden, maar voor de leek niet. Dirk gebruikt de essentie van een verhaal om de vorm ervoor te kiezen. De drie gekruisigden toont ook de buren van Jezus op Golgotha (niet afgebeeld). De beelden zijn veelal in blauw geglazuurd. Dit kan geen betekenis hebben, omdat de demon ook in blauw is en dat is toch geen positief figuur. Blauw is in de antroposofie gekoppeld aan hogere intelligentie. Als de beelden op zich bekeken worden en we vergeten de demon, dan zou het blauw symbool kunnen staan voor de heiligheid van Christus of voor het hele Christendom, net zoals het blauw van het gewaad van de maagd Maria op onderstaand schilderij.
73 Engel verschijnt aan Jozef en Maria, olieverf, 18 x 24, ca. 1959, signatuur, bezit M.Mooij
Hier is de invloed van Johan Tielens het duidelijkst. Tielens heeft een periode verscheidene Christus schilderijen gemaakt, waarbij er een verheven Christus in een ster van licht zich verheft boven een groep toeschouwers. Deze maakte Tielens voor de periode dat Dirk les kreeg van hem. Deze lessen hebben waarschijnlijk in zijn huis plaats gevonden, waar wellicht nog een paar van dergelijke werken te zien waren. In dit geval is het de Engel Gabriel, die de geboorte van Christus aankondigt, die in de bundel van licht is geplaatst. Dirk beeldt links, naast de ezel en de os, ook enkele lugubere monsters af, zoals een geschubde liggende draak, een soort octopus en een slang. Dirk volgt hier gedeeltelijk een in de 16e eeuw gebruikelijke iconografie van de Annunciatie, waarbij een slang, die de nog te overwinnen satan symboliseert, naar de grond wordt gedrukt door Maria, die dan wordt gezien als een soort tweede Eva, die het weer goedmaakt. Immers uiteindelijk zal de aangekondigde geboorte van Jezus uit de maagd Maria, leiden tot de opoffering van Jezus, die de mens zal bevrijden van de erfzonde, die begon met Eva. Hier liggen ze in een hoek. Tussen het huis en het paar en de dieren, staat in het donker ook nog een figuur met een grote kop, die onheilspellend zijn armen naar voren buigt. Henk ziet het zo:
‘Joseph en Maria onderweg om zich met vele anderen te laten inschrijven. In de verte een huis, de herberg, maar het masker ernaast weigert toegang. Maria draagt in zich de nog ongeboren Jezus, te midden van os en ezel, in de stal zal Jezus geboren worden.’
Diederik Mooij
donderdag 13 december 2007
Fantasiehuisje aan de rand van de stad
 |
| Van Dirk Mooij 1900-1960 alle werken |
Fantasiehuisje aan de rand van de stad, olieverf, 30,5 x 41, voor 1937, l.o. D.Mooij, bezit H.Mooij
In de stad had Dirk het dus niet naar zijn zin. Hij is uiteindelijk de stad uit gevlucht. Dit vindt misschien zijn oorsprong in de wijken en huizen, waar hij met de vele broers en zussen gewoond heeft, eerst aan de Batavierenstraat 4, vanaf 1906 de Adrianastraat 28, vanaf begin 1907 tot 28-3-1908 de Volmarijnstraat 23 en vanaf die datum tot 18-11-1921 aan de Jufferstraat 37b, twee hoog rechts voor. Deze laatste was gelegen in een zijstraat van de de Wijnhaven. Dat was in de eerste helft van de 19e eeuw nog wel een chique buurt, Anthony van Hoboken had er zijn woonhuis, maar ook bevond zich op de hoek van de Jufferstraat met de Wijnhaven zijn kantoor en opslag. Dit was al eeuwen zo. Aan de weerszijden van de straat bevonden zich zes of zeven pakhuizen. In het midden waren er woonhuizen. Het gezin woonde echter pal tegenover de Zuiderkerk, waar Dirk ook gedoopt was. Vanuit hun huis keken zij over het grote bakstenen hek met metalen spijlen, naar het achterplein van de kerk. De ingang was aan de Glashaven. Dit gaf toch weer een beter uitzicht, dan de huizen, die tegenover andere woon- of pakhuizen waren gelegen. De Jufferstraat was niet echt een heel smalle straat met een benauwde sfeer. Wel waren er in het pand Juffertstraat 37b weekwoningen gevestigd, mogelijk verhuurt aan seizoensarbeiders en zeelui. De woningkaart van de Jufferstraat 37b in het Gemeentearchief bestaan uit zo’n 18 kaarten. Er was dus veel verloop. Het moet ook al enigszins vervallen zijn geweest, want op 20-10-1937 is het onbewoonbaar verklaard en mocht niemand zich er meer inschrijven.
 |
| Van Het werk van Dirk Mooij 1900-1960 |
De Juffertsraat 1908 ter hoogte van de Zuiderkerk met uiterst links het pand 37b, waarvan de eerste verdieping zichtbaar. Dirk woonde op de tweede verdieping rechtsvoor. Vervaardiger: B.H.W. (Henri) Berssenbrugge
In de andere genoemde straten, waren de huizen meer rij aan rij gebouwd en erg monotoon. Zijn verlangen naar de natuur en het buitenleven kan dat beinvloed hebben, dit is ook uit de overlevering bekend. Uit dit schilderij spreekt de afkeer van de stad. Aardig is ook dat de werking van betekenisvolle symbolen hier duidelijk is gebruikt. Henk:
.. ’vandaar dat hij zich een huisje aan de dijk schilderde met in de verte de grote gebouwen van een wereldstad. Hij zet een afgezaagde boom met een hek op de voorgrond, symbolisch, het beperkt de toegang. De boom is afgezaagd, maar heeft een nieuwe loot. Dirk was een optimist, misschien zag hij dit als een toekomstbeeld, de stad ontvluchten.
De exacte datering is moeilijk, maar ik denk dat het i.i.g. van voor de verhuizing naar Barendrecht is, omdat eenmaal in de landelijkheid, is niet logisch jezelf te kwellen met een oud knagend onmogelijk verlangen. Het schilderij is m.i. niet zo positief, ik zie het huisje als vervallen en toekomstloos zich verzetten tegen de oprukkende stad. Henk ziet het als een fantasiehuisje aan de rand van de stad.
Diederik Mooij
Jans met de kinderen in de tuin, ca. 1933
Jans met Henk en Annie in de tuin van de Adriaan Milderstraat 62a, waar zij vanaf 7-3-1931 t/m 4-3-1936 wonen
Schaaltje met eieren
 |
| Van Dirk Mooij 1900-1960 alle werken |
2 Schaaltje met eieren, olieverf, 20 x 25, 1927-1929, ongesigneerd, aan de randen verdoekt, bezit H.Mooij
Hij moest in die tijd zich de schildertechniek eigen maken en in elk moment van zijn vrije tijd werkte hij daaraan. Bovenstaand schilderijtje is ontstaan gedurende de lesperiode van Johan Tielens. Hij moest tonen dat hij de techniek meester was. Het loodglazuur op het schaaltje, de dubbele rand en de zachte schaduwovergangen op de eieren zijn moeilijke onderwerpen, aldus Henk Mooij.
In de periode 1924-1931 heeft Dirk twee jaar teken-en schilderles van Johan Tielens, mogelijk bij hem thuis aan de Goudschestraat, i.i.g. niet vóór 1935 aan de Kunstacademie te Rotterdam, avondacademie. De Leerlingenlijsten van de academie zijn vernietigd bij bombardement. Er zijn jaarverslagen na de oorlog verzameld. Guus Vreeburg heeft geen leerling D.Mooij of leraar Johannes Tielens gevonden tot 1935.
Het afgebeelde werk is iets lichter weergegeven. In werkelijkheid is het donkerder.
Diederik Mooij
Abonneren op:
Posts (Atom)
